کاروانسرای شاه عباسی

کاروانسرای شاه عباسی

کاروانسرای شاه عباسی (دوره صفویه ) روستای ده نمک :به خاطر پیشینه تاریخى سکونت در روستاى تاریخی ده نمک و همچنین واقع شدن آن در مسیر جاده ابریشم، آثار و بناهاى متعددى در ده نمک  ساخته شده است که مهمترین آنها عبارتند از: قلعه گبری، کاروانسراى شاه عباسى، مقبره، حمام، قنات، یخچال و آب انبار. کاروانسرای قبل از اسلام و کاروانسرای دوره اسلام .ضمن اینکه تعداد قابل توجهى از آثار این روستا که اغلب مربوط به دوره قاجاریه بوده‌اند؛ از جمله آسیاب‌هاى آبى، قره سوخانه(دادگاه)، چاپارخانه، قهوه خانه و… در طول سال‌هاى گذشته از بین رفته‌اند.با این حال هم اکنون نیز این روستا واجد بسیارى از عناصر و ویژگى‌هاى یک روستاى دوره قاجاریه مى‌باشد.

کاروانسرای شاه عباسی  در ۲۰ کیلومتری شرق آرادان و در ۴۰ کیلومتری شرقی گرمسار قرار دارد بر سر راه قدیمی و تاریخی جاده سنگ فرش بنا شده است ، کاروانسرای شاه عباسی در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است و مربوط به دوره صفویه می باشد ، معماری بنای کاروانسرای شاه عباسی را میتوان اینگونه توصیف نمود این بنا داری سردر ورودی با چهار ایوان و ۲۴ حجره در طرفین و یک شاه نشین می باشد . در جوار آن آب انباری که تقریبا سالم است و یک یخچال قدیمی وجود دارد ، کاروانسرای شاه عباسی ده نمک در ارتفاع ۱۰۲۱ متری سطح دریا بنا شده و از نوع کاروانسرای چهار ایوانی می باشد. از دیگر قسمتهای  کاروانسرای شاه عباسی می توان به شترخوان زیبای دور کاروانسرای شاه عباسی  ، برجهای دیدبانی چهارگانه بیرون از کاروانسرا و بار انداز در چهار گوشه آن نام برد در قسمت جنوبـی آن تالاری معروف به نام شاه نشین قرار دارد. کاروانسرای شاه عباسی  چهار گوش(مربع) است و بنای آن از آجرهای خطائی ساخته شده است کاروانسرای شاه عباسی حاضر در تقسیم بندی کاروانسراها از نوع حیاط دار می باشد دارای ۲۴ حجره با یک اطاق حدودا ۳ در ۲ که جهت اسکان مسافران در تابستان و زمستان از آن استفاده می کرده اند می باشد اندرون بنا محوطه بزرگی است که گرداگرد آن دارای اطاقهای کوچک و یک درب بدون روزن با پوشش آجری مشهود است .و در قسمت شمالی آن یک صـحن بزرگ با طاق مشاهده می گردد . در قسمت پشت ساختمانهای درون حیاط به صورت غلام گردشی طویله های بزرگی برای چهار پایان و مکانی برای خواب و پخت و پز دیده می شود . نکته مهم و قابل توجه اینکه آب مورد نیاز ساکنان کاروانسرای شاه عباسی بوسیله آب انبارهایی که در کنار جاده قرار داشته تأمین می شده است معماری زیبای این ساختمان جالب و شگفت انگیز از شاهکارهای عصر خود بشمار می رود . در بدنه داخل ایوان ورودی از قسمت جنوب جای کتیبه تاریخی است که توسط سود جویان اموال فرهنگی به سرقت رفته استکه حیاط مرکزی‌اش بیانگر معماری ایرانی آن است. درضلع غربی کاروانسرا یک یخچال قدیمی نیز وجود دارد . یخچال قدیمی این کاروانسرا متاسفانه به دلیل بی‌توجهی تفریبا از بین رفته است و به زباله دانی تبدیل شده است.کاروانسرای ده نمک چندسال پیش مرمت شده و به بخش خصوصی بعنوان مکان پذیرائی واگذار شده بود به همین دلیل کلیت کاروانسرا حفظ شده است ولی در حال حاظر تعطیل می باشد. اتاق‌های کاروانسرا به ۲ دسته تقسیم می‌شوند. اتاق‌هایی کوچکتر هستند و مشخص است مورد استفاده مسافران عادی بوده و یک بخش دیگر اتاق‌هایی به شکل سالن که مقامات از آنها استفاده می‌کردند با توجه به شرایط جغرافیایی خاص کاروانسرای شاه عباسی بسیاری از علاقه‌مندان رصد و نجوم از این کاروانسرا برای رصد ستاره‌ها استفاده می‌کنند