وظایف و اعضای هیات رئیسه شورا : اعضای شورادراولین جلسه (پس ازانجام مراسم تحلیف) بایداقدام به انتخابات داخلی نموده وازبین خودهیات رئیسه رابمدت دوسال انتخاب نمایند.اعضای هیات رئیسه شوراعبارتنداز:۱- رئیس۲- نایب رئیس۳- منشی که بمدت دوسال ازسوی اعضای شوراانتخاب میشوند. وهیچکدام ازاعضای شوراحق تفویض اختیارات خودرا به سایرین اعم ازعضوویاغیرعضوراندارند.
وظایف رئیس شورا: رئیس شورامانندسایراعضادارای یک حق رای درجلسات میباشد.ووظایف اوعبارت است از:
- تنظیم وپیشنهادبودجه شورا. تعیین زمان واداره جلسات عادی وفوق العاده شورا ودعوت ازاعضا جهت شرکت درجلسه . تقسیم کاربین اعضا جهت پیگیری مصوبات .دفاع ازحقوق ومنافع شورادرمقابل غیرواقامه دعوی .
- درخواست گزارش کارازعملکرداعضا شورا .
- امضا ومهرکردن کلیه اسنادومکاتبات شورا .
- ایجادهماهنگی وارتباط باشورای اسلامی بخش، دهیار، وسایردستگاههای اجرایی .
- پیگیری امورمربوط به دهیاری ودرخواست گزارش کتبی ازعملکردماهانه دهیار .
- ابلاغ کتبی موارد اعتراض وایراد اعضای شورا به عملکرد دهیار. (بعنوان تذکر به دهیار)
- رئیس شوراموظف است درصورت قطعیت یافتن خروج عضوی ازشورا، مراتب را به صورت کتبی به بخشداری گزارش دهد تا بخشدار ازعضو علی البدل شورا با احتساب رای وی برای شرکت درجلسات دعوت نماید .
وظایف نایب رئیس :وظایف نایب رئیس شورا بشرح ذیل میباشد:
۱- درصورت عدم حضوررئیس شورا، مسئولیت اداره جلسات وسایروظایف بعهده نایب رئیس شورا خواهدبود.
۲- درصورت غیبت منشی وظایف آنان ازسوی نایب رئیس شوراانجام می شود.
وظایف منشی : وظایف منشی شورا عبارت است از:
- تهیه وتدوین صورتجلسات شورا
- تهیه متن ، ثبت وشماره گذاری نامه های شورا
- تهیه گزارش ازعملکردشورا
- حفظ ونگهداری دفاتروصورتجلسات درمحل شورا
- همکاری بارئیس شورا درانجام امورات مالی
- ثبت وظبط صورت کلیه اموال ودارایی های شورا
همانطورکه قبلا اشاره گردیددرصورت غیبت منشی وظایف آنان ازسوی نایب رئیس شوراانجام می شود.
نحوه مکاتبات شوراها :تمام مکاتبات شورابایدطبق فرمهای ارسالی ازوزارت کشوردارای تاریخ، شماره ثبت دردفترشورا، نام کامل گیرنده وموضوع نامه باشدوحداقل درچهارنسخه تنظیم ونسخه اول به اداره یاسازمان موردنظرونسخه دوم برای بخشدارونسخه سوم برای شورای اسلامی بخش ونسخه چهارم بعنوان سابقه دربایگانی شورانگهداری شود. همچنین تمامی مکاتبات شورابایدممهوربه مهرشورا وامضای رئیس ودرصورت غیبت امضای نایب رئیس باشد.
از دیگر وظایف شوراها بایددارای دفاترمجزایی جهت ثبت صورتجلسات، حضوروغیاب اعضادرجلسات ونامه های دریافتی وارسالی باشد.
امورمالی شورا :یکی ازوظایف اصلی شورای روستاها همکاری باشورای اسلامی بخش جهت گردآوری اطلاعات صحیح به منظورتصویب عوارض متناسب باتولیدات ودرآمدهای اهالی روستامیباشدوشوراموظف است برحسن وصول عوارض وضع شده وواریزآن به حساب مربوطه نظارت کامل داشته وتمامی درآمدهامیبایست باتصویب شوراوتاییدشورای اسلامی بخش به مصرف عمران وآبادی روستابرسد.لازم به ذکراست هرگونه برداشت ازحساب بایددرقالب طرحهاومخارجی که ازقبل به تصویب شورارسیده وباامضای رئیس وامضای منشی ومهرشوراباشد.
شوراودهیارودهیارموظفندبه منظورحفظ ونگهداری کلیه وجوه دریافتی ودرآمدهایی که تحصیل می نمایند، حسابی نزدبانک به نام شوراافتتاح وتمامی وجوه نقدرا به محض وصول به آن حساب واریز ودرپایان هرسال ترازنامه مالی خودودهیاری رابه عموم اهالی روستا اطلاع رسانی نماید.
تمام اموال منقول وغیرمنقول شورا تحویل رئیس شورامیباشدورئیس شورادرمقابل حفظ ونگهداری آن مسئول است همچنین خریدوفروش اموال منقول وکرایه دادن اماکن متعلق به دهیاری وشوراباتصویب دوسوم اعضا(دونفرازسه نفرعضو) وجهت خریدوفروش اموال غیرمنقول علاوه برتصویب دو سوم اعضا بایدباتوافق شورای اسلامی بخش صورت
گیردوعوایدحاصله به محض وصول به حساب شوراواریزگردد.
سایر وظایف شورا: – شوراموظف است ظرف مدت پانزده روزازشروع فعالیت قانونی فردی رابعنوان دهیارانتخاب وبه منظورصدورحکم به بخشداریمعرفی نماید.(روستاهای دارای دهیاری) شرایط ونحوه انتخاب دهیاردرقانون آمده که درقسمت بعدبه آن اشاره خواهدشد.
– شوراحق نظارت برعملکرددهیاروحسن اجرای مصوبات وحفظ ونگهداری سرمایه ها، دارایی های نقدی، جنسی،منقول وغیرمنقول که دراختیاردهیاری می باشد، همچنین حساب درآمدوهزینه آن رادارد.چنانکه اعضای شورابه عملکرد دهیار اعتراض یاایرادی داشته باشند، ابتداتوسط رئیس شورا، مواردرابه صورت واضح به دهیارتذکرکتبی داده ودرصورت عدم رعایت مواردتذکر، موضوع بصورت سئوال مطرح ورئیس شوراسئوال راکتبا به دهیارابلاغ ودهیارموظف است ظرف مدت ده روزپس ازابلاغ سئوال درجلسه عادی ویافوق العاده شوراحضوربهم رسانده وبه سئوال شوراپاسخ دهدوچنانچه دهیارازحضوردرشورااستنکاف ویاپاسخ سئوال قانع کننده نباشد،شورامیتوانددرجلسه دیگری وبااکثریت مطلق اعضا، دهیاررابرکناروفردجدیدی راانتخاب نماید.
– ارائه راهنمایی به بازدیدکنندگانی که توسط ادارات ذیربط وبه منظوربررسی مشکلات به روستامراجعه کرده اند.
– حضوردرمراسمات ملی ومذهبی ومراسماتی که درروستا برگزارمیشود.
– همکاری بادهیاردرجلوگیری ازساخت وسازغیرمجازدرروستا
– همکاری بادهیاردرتشویق وفرهنگ سازی به اهالی روستا درخصوص پرداخت بموقع عوارض
– همکاری بادهیاردرتشویق وفرهنگ سازی به اهالی درخصوص مدیریت پسماندهای روستا
ترتیب رسیدگی به تخلفات شوراها
در ماده ۸۰ قانون تشکیلات، وظایف و انتخاب شورای اسلامی کشور مصوب مجلس شورای اسلامی مورخ ۱/۳/۱۳۷۵
آورده شده : درصورتیکه مصوبات شوراها مغایربا وظایف واختیارات قانونی آنها ومغایرقوانین عمومی کشورباشد، مسئولان اجرایی مربوطه میتوانندباذکرموردوبه طورمستدل حداکثرظرف ده روزازتاریخ ابلاغ مصوبه اعتراض خودرابه اطلاع شورارسانده ودرخواست تجدیدنظرنمایند.شوراموظف است یک هفته ازتاریخ وصول اعتراض تشکیل جلسه دهدوبه موضوع رسیدگی واعلام نظرنماید. درصورتی که شورادربررسی مجددازرای قبلی خود نسبت به مصوبه مورداختلاف عدول ننماید موضوع به هیئت حل اختلاف ارجاع میشود. هیات مزبورمکلف است ظرف۱۵ روزبه موضوع رسیدگی واعلام نظرنماید.نظریه این هیات درصورتی که درجهت لغومصوبات شوراهاباشد ودرصورت تاییدهیات مرکزی حل اختلاف قطعی ولازم الاجراخواهدبود.
درصورتیکه عضوخارج شده ازشورا رئیس یا نایب رئیس شورا باشد، شورابایددراولین جلسه رئیس یا نایب رئیس را برای مدت باقیمانده هیآت رئیسه انتخاب نماید.
ماده۸۱- هرگاه شورااقداماتی برخلاف وظایف مقرریا مخالف مصالح عمومی کشورویاحیف ومیل وتصرف غیرمجازدراموالی که وصول ونگهداری آن رابه نحوی برعهده داردانجام دهد، به پیشنهادکتبی فرماندارموضوع جهت انحلال شورابه هیات حل اختلاف ارجاع وهیات مذکوربه شکایتها وگزارشهارسیدگی ودرصورت احرازانحراف شورارامنحل می نماید.
تبصره : هریک ازشوراهای منحل شده درصورت اعتراض به انحلال میتوانندبه دادگاه صالحه شکایت نمایندودادگاه مکلف است خارج ازنوبت به موضوع رسیدگی ورای قطعی صادرنماید.
ماده۸۲– سلب عضویت درمورداعضای شورای روستاها وبخش باتصویب هیات حل اختلاف استان خواهدبود.فردیاافرادی که سلب عضویت می گردندمیتوانند به دادگاه صالح شکایت نمایند.دادگاه مذکورخارج ازنوبت به موضوع رسیدگی ورای آن قطعی ولازم الاجرا خواهدبود.
باتوجه به اینکه یکی ازوظایف مهم شورای اسلامی روستاها تعیین دهیارواجدشرایط میباشدبنابراین لازم است اعضای شورای اسلامی روستاها شرایط احرازسمت دهیاررابدانند که به شرح زیرمی باشد.
شرایط احرازسمت دهیار:۱- تابعیت کشورجمهوری اسلامی ایران
۲- اعتقادبه مبانی جمهوری اسلامی وقانون اساسی
۳- داشتن حداقل۲۵سال وحداکثر۶۵سال سن وحتی المقدورمتاهل باشد.
۴- سکومت درزمان تصدی سمت دهیار درروتا
۵- برخورداری ازتوانایی جسمی وروحی برای انجام کار
۶- دارابودن حداقل مدرک تحصیلی دیپلم
تبصره : درصورت عدم وجودفردی باتحصیلات مناسب،شورامیتواند باتوافق شورای بخش نسبت به تعیین فردی باتحصیلات کمتر برای سمت دهیاری اقدام نماید.
۷- داشتن حسن شهرت وعدم اعتیاد به موادمخدر
۸- نداشتن محکومیت کیفری که موجب محرومیت ازتمام یا بعضی حقوق اجتماعی باشد.
۹- داشتن کارت پایان خدمت وظیفه عمومی یا معافیت دائم ازخدمت.
۱۰- عدم اشتغال به کاردولتی درزمان تصدی دهیاری.
۱۱- اشتغال تمام وقت درسمت دهیاری.
۱۲- دهیارنمیتواندهمزمان عضوشورای روستا باشد.
تبصره : درروستاهای کمتراز ۱۵۰۰ نفرجمعیت که دهیاربه طورنیمه وقت فعالیت می نماید رعایت بند ۱۰ و ۱۱ الزامی نمی باشد.
ماده ۴۷ : چنانچه شورا به وجود فردی شاغل دردستگاههای دولتی ویا وابسته به دولت برای تصدی سمت دهیار نیازداشته باشد، می تواندبه عنوان ماموربه خدمت ازطریق بخشداری ازسازمان متبوع درخواست نماید.
ماده۵۲ : مدت خدمت دهیار اززمان صدورحکم شروع به کار رسمی چهارسال میباشد وانتخاب مجدد وی بلامانع است.
تبصره : دهیارموظف است حداکثریک هفته پس ازپایان خدمت ازسمت دهیاری، کارت وحکم خودراتحویل شورا نماید.
ماده ۵۳ : دهیارموظف است دربدو خدمت وپس ازآن درمواقعی که ازقبل توسط بخشدار اعلام می گردد براساس برنامه های پیش بینی شده ازسوی وزارت کشور آموزشهای موردنیاز راطی نماید.
مواردپایان خدمت دهیار
ماده ۵۴ : خدمت دهیاردرموارد زیر به پایان میرسد:
۱- فوت وجنون
۲- ازدست دادن هریک ازشرایط احرازسمت دهیاربه تشخیص شورای روستا
۳- قبول استعفا ازسمت دهیاری توسط شورا
۴- عزل دهیار بارای اکثریت اعضای شورا (با رعایت مقررات مربوطه)
۵- عدم حضوردرمحل خدمت بیشتراز ۱۵ روز بدون کسب مجوز ازشورا و یا نداشتن عذر موجه به تشخیص شورا.
۶- صدورحکم محکومیت ازطرف مراجع صالح قضایی مبنی برانفصال ازخدمت.
۷- حجر دهیار
ماده ۵۵ : چنانچه یک یاچند نفرازاعضا شورا نسبت به عملکرد دهیار یا عملیات دهیاری اعتراض ویا ایرادی داشته باشند ابتدا توسط رئیس شوراموارد را به صورت واضح به دهیارتذکر کتبی خواهندداد ودرصورت عدم رعایت مفادموردتذکر موضوع بصورت سئوال مطرح خواهدشد که دراین صورت رئیس شورا سئوال راکتبآ به دهیارابلاغ خواهدکرد وحداکثر ظرف مدت ۱۰ روز پس ازابلاغ دهیارموظف به حضوردرجلسه عادی یا فوق العاده شورا وپاسخ به سئوال می باشد. چنانکه دهیار ازحضورخودداری کرده ویا پاسخ دهیارقانع کننده تشخیص داده نشود، طی جلسه دیگری موضوع مورد بررسی قرارمیگیرد وشورا می تواندبا رای اکثریت مطلق اعضا دهیار رابرکنار وفردجدیدی را انتخاب نماید.
ماده ۵۶ : دهیارموظف است گزارشهای مورد درخواست شورا را تهیه ودرموعدمقرر برای آن ارسال نماید ودرصورت تقاضای شورا مبنی برحضور دهیار وپاسخگویی به سئوالات، درراس موعد ومحل مقرراقدام نماید.
ماده ۵۷ : وظایف دهیارموظف است گزارش ماهانه فعالیتهای دهیاری را برای شورا ورونوشت آن را به طور مکتوب به بخشداری ارسال نماید.
ماده ۵۸ : وظایف دهیاربایدتابلویی ازساعت حضور وکارخود درمحل دهیاری را برای اطلاع اهالی درمکانی مناسب نصب نماید