آثار و بناهاى تاریخى و جاذبههاى گردشگری:
به خاطر پیشینه تاریخى سکونت در روستاى تاریخی ده نمک و همچنین واقع شدن در مسیر جاده ابریشم، آثار به جای مانده از دورههای گذشته قلعه ها و تپههایی است که در سطح روستای ده نمک به صورت چشم گیری به چشم میخورد. این قلعه ها نمایانگر وجود تمدن در دورههای باستان در این روستا است که دارای قدمت چند هزار ساله میباشند و به سبب موقعیت جغرافیایی و قرار گرفتن در مسیر تهاجم و لشگر کشیهای اقوام مختلف، این قلعه ها ویران شده و بقایای برخی ازآنها به صورت تپههای خاکی نمایان است.
مهمترین قلعه های روستای تاریخی و گردشگری ده نمک عبارتند از:
- قلعه گبری
- قلعه خرابه
- قلعه محمد آباد
- قلعه حسین آباد
- قلعه عباس آباد
قلعه های روستای ده نمک :
صنیعالدوله در سفرنامه مراجعت ناصرالدین قاجار از خراسان مینویسد:
پس از طی مسافتی به روستای ده نمک میرسیم که در کتب قدیم به نام قریه الملح از آن یاد شده وعربها آن را قصر الملح نیز خواندهاند. ده نمک قلعه مدوّری دارد تقریباً به ارتفاع بیست ذرع دیوار آن گبری و مدخل قلعه رو به مشرق و خندق و پل داشته است. آب ده نمک از رودخانه است و سر چشمه آن واقع در لزوزه خاک فیروزکوه از کوهی در طرف شمال موسوم به رُهمه میباشد. از سرچشمه سه فرسخ است. در خارج قلعه ده و در این سنوات بعضیها خانه ساخته و در آنها مسکن گرفتهاند.
روستای ده نمک یکی از منزلگاههای مهم مسیر جاده ابریشم بوده که دارای قدمتی از دوران قبل از اسلام تاکنون میباشد و در کتب قدیمه از آن به عنوان قریه الملح یا قصرالملح یاد شده است. روستای ده نمک دارای مجموعه بناهای قدیمی در ارتباط با جاده ابریشم (خراسان) هستند که عبارتند از:
- (دژ) قلعه مرتبط با دوره اشکانی
- کاروانسرای تخریب شده متعلق به دوران قبل و بعد از اسلام
- کاروانسرای قرون میانی اسلام
- کاروانسرای صفوی؛
- یخچالها یا آب انبارها مربوط به دوره ما قبل صفوی و صفوی.
یکی از این بناها که جنبه امنیتی این ایستگاه را بازگو میکند دژ یا قلعه ده نمک میباشد.
دژ ده نمک در روستای ده نمک و در کنار جاده قدیمی گرمسار– سمنان و به فاصله ۵۰ متری جنوب شرقی کاروانسرای صفوی ده نمک واقع شده است. بنایی تقریباً مدور با قطر داخلی ۵۵ مترو دیوار به ارتفاع ۱۲ تا ۱۴متر و به ضخامت ۲متر تا نیم متر که به درستی آنرا دژ یا قلعه نامید . بنای فوق با خشت و چینه ساخته شده است. ورودی بنا در بخش شرقی آن واقع شده است، در حاشیه جنوبی بنا زائدهای چهارگوش دیده میشود که احتمالاً به صورت برج و یا به عنوان بستری جهت ایجاد اتاقها و حجرهها دربخش فوقانی دژ عمل میکرده است. دژ یا همان قلعه کبری روستای ده نمک از لحاظ پلان و شیوه ساخت به میزان زیادی قابل مقایسه با دژ پاده میباشد که هر دو در مسیر جاده ابریشم قرار گرفته اند و به احتمال زیاد هردوکاربری تدافعی و برقراری امنیت در این منطقه را به عهده داشته اند . یخچالی نیز در حاشیه شمالغربی دژ قرار دارد که به سختی قدمت آن به قبل از اسلام میرسد ولی مطمئناً قدیمیتر از یخچال صفوی که در جنب کاروانسرای بالایی روستای ده نمک واقع است که در نزدیکی آن قرار گرفته است و شاید از ارتفاع بلند دیوار دژ به عنوان دیوار سایه انداز یخچال استفاده میشده است