ده نمک در کتاب سفرنامه میرزا سیف الدوله :(پسر فتحعلی شاه)
نورسلطان محمد ميرزاى سيف الدوله از پسران فتحعلى شاه قاجار مىباشد. مادر او طاوس خانم اصفهانى(تاج الدوله)از گرجى زادگان دوره صفوى، از زنهاى سوگلى و محترم و محبوب آن پادشاه است.
تاج الدوله از فتحعلى شاه شش فرزندآورده سه پسر و سه دختر(مجمع الفصحا: هشت فرزند)، پسران وى:سلطان محمد ميرزا سيف الدوله، فرخ سير ميرزا نير الدوله و سلطان احمد ميرزا عضد الدوله مىباشند که اين آخرى نويسنده«تاريخ عضدى»است. از سه دختر او يکى خورشيد کلاه خانم شمس الدوله است که تفصيل ازدواج و با على محمد خان نظام الدوله پسر امين الدوله صدر اعظم وقت در کتاب تاريخ عضدى با نهايت لطف و شيرينى بيان شده است.
سلطان محمد سیف الدوله در سفرنامه خود که در سال 1251 قمری نوشته شده این چنین به شرح مسیر ده نمک می پردازد آبادی ده نمک در زمین پست و بلندی واقع است قلعه خرابه ای از قدیم دارد. در خارج قلعه چند خانوار رعیت ساکن اند. آبش شور ، هوایش بد است کاروانسرایی از قدیم ساخته اند، چاپارخانه هم دارد.
سلطان محمد ميرزا سيف الدوله روز پنجشنبه 26 جمادى الاول سال 1228 هجرى در طهران متولد شده-در سال 1240 فرماندارى اصفهان به سيف- الدوله که در اين هنگام دوازده ساله بود سپرد شد
سلطان محمد سیف الدوله از شاهزادگان قاجار و از فرزندان فتحعلی شاه است. وى در سال 1279 هجرى تصمیم به زیارت کعبه گرفت و از تهران، از راه دشت، دریاى خزر، تفلیس استانبول به مکه رفت و پس از انجام فریضه حج، از راه عراق و جنوب به تهران بازگشت. سیف الدوله به اوضاع جغرافیایى، وضع سیاسى و اخلاقى و اجتماعى مردم در شهرهاى مسیر توجه داشته است. کتاب سفرنامه، حاوى خاطرات بعد از سفر حج او نیز هست.
علت نامگذارى کتاب به «سفرنامه مکه» آن است که تصمیم اولیه او سفر مکه بوده و نیز ارزش معنوى این قسمت از سفر در نامگذارى کتاب مؤثر بوده است.
این کتاب، تحت عنوان سفرنامه مکه در فهرست نسخ خطی کتابخانه ملی ایران مضبوط است . نویسنده سفر خود را از تهران به قصد زیارت مکه آغاز کرده اما پس از پایان مراسم حج، به عراق رفت و در آنجا به زیارت عتبات مشغول گردید. سپس به ایران بازگشت و همچنان به سفر خود ادامه داد
کتاب حاضر حاوی نکات دقیق جغرافیایی، تاریخی و سیاسی و اجتماعی است. نویسنده هر آنچه را که لازم و سودمند می دانسته و برای آنها از نظر اجتماعی اهمیت قائل بوده بیان کرده است.
